CONXEMAR (Feria Internacional de Productos del Mar Congelados )

Montaż anteny satelitarnej w bloku to temat, który spędza sen z powiek wielu mieszkańcom. Z jednej strony chce się mieć dostęp do ulubionych kanałów, z drugiej nie wiadomo, czy i jakie formalności trzeba załatwić, zanim przystąpi się do pracy. Okazuje się, że odpowiedź nie jest zero-jedynkowa: wszystko zależy od miejsca i sposobu montażu.

Co mówi prawo o montażu anten satelitarnych

Polskie prawo budowlane wyraźnie stanowi, że standardowa antena satelitarna nie wymaga pozwolenia na budowę. Montaż urządzeń na obiektach budowlanych, w tym anten, jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na mocy art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego. Oznacza to, że sama instalacja anteny jako taka nie podlega skomplikowanym procedurom administracyjnym.

Sytuacja komplikuje się w budynkach wielorodzinnych, gdzie większość miejsc montażu stanowi część wspólną. Balkony, dachy, fasady czy balustrady to elementy zarządzane przez wspólnoty lub spółdzielnie. To zarządca odpowiada za ich bezpieczeństwo, stan techniczny i estetykę, dlatego montaż anteny satelitarnej w takich miejscach zazwyczaj wymaga jego zezwolenia.

Prawo unijne gwarantuje dostęp do sygnału satelitarnego. Zarządca musi wskazać miejsce montażu, ale nie może uniemożliwić odbioru sygnału, stosować wyłącznie argumentów estetycznych czy narzucać operatora usług.

Kiedy zgoda administracji jest konieczna, a kiedy nie

Właściciel lokalu ma prawo do współużytkowania części wspólnych zgodnie z ich przeznaczeniem. Oznacza to, że może korzystać z balkonu, dachu czy innych elementów budynku w celu montażu anteny, o ile nie narusza to praw innych współwłaścicieli.

Zgoda administracji jest bezwzględnie wymagana, gdy:

• Montujemy na fasadzie budynku – przykręcanie uchwytu do ściany zewnętrznej niszczy tynk i warstwę ocieplenia, a także wpływa na estetykę elewacji
• Instalujemy na dachu – dach to część wspólna, więc każda ingerencja w jego strukturę wymaga akceptacji zarządcy
• Wiercimy w płycie balkonowej lub betonie balustrady – to ingerencja w konstrukcję budynku i jako taka podlega regulacjom wspólnoty
• Montujemy na bocznej ścianie loggii – jeśli jest traktowana jako część wspólna, również wymaga zgody

Zgoda nie jest wymagana, gdy:

• Antena stoi na własnym balkonie i nie ingeruje w barierkę ani powierzchnię elewacji
• Urządzenie nie wystaje poza obrys balkonu
• Mocowanie odbywa się za pomocą obejm na poręczy, bez wiercenia i bez naruszania izolacji

W praktyce chodzi przede wszystkim o kwestie związane z bezpieczeństwem. Nieprawidłowo zamontowana antena może naruszyć elewację budynku lub spaść przy silnym wietrze.

Rodzaje uchwytów i miejsca montażu na balkonie

Jeśli zdecydowaliśmy się na montaż anteny na balkonie, mamy do wyboru kilka rodzajów uchwytów. Wybór odpowiedniego ma istotne znaczenie dla stabilności całej konstrukcji, zwłaszcza przy silnym wietrze.

• Uchwyty balkonowe z obejmami stalowymi na poręcz – to najczęściej wybierane rozwiązanie w blokach. Rama to stalowa rura ocynkowana o średnicy 38 mm, a ramię ma długość od 25 do 60 cm. Uchwyt czołowy odsuwa czaszę od barierki na 40–60 cm. Uchwyt boczny montuje się z prawej lub lewej strony poręczy, z ramieniem o długości zwykle 25–40 cm. Do czaszy do 80 cm wystarczy ramię 25–40 cm, większe czasze, powyżej 90 cm, lepiej zamontować na ramieniu minimum 50 cm.
• Uchwyty ścienne – mocowane bezpośrednio do ściany balkonu. Wymagają wiercenia i użycia kołków rozporowych. Uchwyt powinien być aluminiowy, dzięki czemu nie będzie rdzewiał.
• Stojaki bezinwazyjne do wnęki okiennej – składają się z drążka rozporowego rozkręcanego na długość 60–100 cm, podpory na parapet 40 cm oraz uchwytu z ramieniem 30 cm. Pozwalają zamontować antenę bez wiercenia, ale wymagają zabezpieczenia przed oderwaniem.

Typowa czasza 70–80 cm od znanych producentów, zamontowana od wewnątrz balustrady i nie wystająca poza obrys balkonu, przeważnie nie budzi zastrzeżeń administracji. Jeśli blok stoi w strefie konserwatorskiej, zarządca może wskazać konkretne miejsce montażu.

Jakie anteny i akcesoria wybrać

Na rynku dostępne są anteny satelitarne różnych producentów, rozmiarów i parametrów. Do najpopularniejszych marek należą Corab, Triax, Famaval czy Dipol. W większości domowych instalacji sprawdzają się anteny offsetowe o średnicach od 60 do 90 cm.

Anteny 60–70 cm to dobry wybór do odbioru sygnału z satelitów Hot Bird 13°E (Polsat Box, Canal+) oraz Astra 19,2°E (TV Trwam, Radio Maryja, kanały niemieckie, francuskie). W miejscach o słabszym sygnale warto rozważyć większe czasze, do 90 cm lub więcej.

Oprócz samej anteny, niezbędne będą:

• Konwerter (LNB) – odbiera sygnał z satelity i przekształca go. Dostępne są konwertery jedno-, dwu- (Twin), czterowyjściowe (Quad).
• Kabel koncentryczny – najczęściej stosowany jest kabel RG-6 o impedancji 75 Ohm. Do instalacji zewnętrznych poleca się kable żelowane.
• Końcówki typu F – służą do zakończania kabla antenowego po obu stronach.
• Kołki rozporowe, śruby, podkładki – do mocowania uchwytu. Zaleca się kołki o średnicy 10–12 mm.

Warto zwrócić uwagę na jakość materiałów. Uchwyt powinien być aluminiowy lub stalowy ocynkowany. Im większa średnica talerza antenowego, tym na silniejszy sygnał możemy liczyć.

Montaż anteny na balkonie bez wiercenia

Najszybszym i najmniej inwazyjnym rozwiązaniem jest zastosowanie tzw. „płaskich” adapterów współosiowych o grubości zaledwie 0,2 mm. Pozwalają one na pokonanie najwęższych przejść poprzez podłączenie do kabla koncentrycznego. Wystarczy wyprowadzić przejściówkę przez otwarte okno, a następnie je zamknąć. Obie końcówki powinny być dokładnie podlepione taśmą samoprzylepną.

Trzeba jednak pamiętać, że przejściówka może wprowadzić niewielkie osłabienie sygnału (około 1,5 dB). Wszystkie złączki F na połączeniach kablowych należy wykonać z wielką starannością.

Innym rozwiązaniem jest bezinwazyjny stojak do wnęki okiennej o szerokości maksymalnej 95 cm. Składa się z drążka rozporowego rozkręcanego na długość 60–100 cm, podpory na parapet 40 cm oraz uchwytu z ramieniem 30 cm. Element rozporowy najlepiej montować jak najbliżej ościeżnicy okna, gdzie ściana jest najtwardsza.

Uwaga: przy instalowaniu anteny na takim uchwycie bezwzględnie należy zabezpieczyć całą konstrukcję przed oderwaniem się od wnęki. Do tego celu najlepiej użyć cienkiej linki wspinaczkowej lub mocnego sznurka z tworzywa. Trzeba pamiętać, że instalator odpowiada prawnie za ewentualne uszkodzenia.

Dlatego nie zaleca się stosować większej anteny satelitarnej niż 70–80 cm na takich uchwytach.

Samodzielny montaż anteny satelitarnej krok po kroku

Narzędzia i materiały

Do wykonania montażu potrzebne będą:

• Wiertarka udarowa – do wywiercenia otworów
• Wiertło o średnicy 10–12 mm – do otworów pod kołki rozporowe. Najlepiej wykonać przynajmniej cztery otwory.
• Młotek – do umieszczenia kołków rozporowych w otworach
• Szczypce – do obcinania kabli oraz rdzenia przy końcówce typu F
• Zestaw kluczy – do przykręcenia uchwytu i ustawienia anteny
• Poziomica – aby uchwyt był zamontowany idealnie w pionie
• Kompas – antena satelitarna musi być umiejscowiona w kierunku południowym. Jeśli nie mamy kompasu, mocujmy antenę tak, aby o godzinie 13:00 słońce padało w talerz.

Przygotowanie i montaż uchwytu

Pierwszym krokiem jest wybór miejsca montażu. Antena musi być usytuowana w kierunku południowym. Jeśli montujemy antenę na balkonie, możemy przykręcić uchwyt bezpośrednio do balustrady. Pamiętajmy, że miejsce na uchwycie, w którym będzie przymocowana antena, musi mieć pion.

Jeśli decydujemy się na montaż do ściany, przyłóżmy uchwyt do ściany wraz z poziomicą i zaznaczmy, w którym miejscu wywiercić otwory. Następnie wywierćmy otwory o średnicy 12 mm i umieśćmy w nich kołki rozporowe przy pomocy młotka. Przykręćmy uchwyt do ściany lub balustrady za pomocą śrub z podkładkami, a następnie zawieśmy na nim wcześniej skręconą czaszę antenową.

Podłączanie okablowania

Kolejnym krokiem jest doprowadzenie okablowania antenowego. Kable żelowane są bardziej odporne na warunki atmosferyczne. Zaróbmy końcówki okablowania wtykami typu F po obu stronach kabla.

Aby prawidłowo zarobić kabel antenowy:

• Delikatnie usuń otulinę na około 2 cm za pomocą nożyka do tapet
• Zsuń druciki oraz folię z przewodu
• Usuń miękką gąbkę osłaniającą rdzeń przewodu, zostawiając około 5 mm
• Zakręć wtyk typu F na przewód zgodnie z ruchem wskazówek zegara
• Obetnij rdzeń równo z wtykiem oraz pozostałości poniżej wtyku

Ustawianie sygnału

Gdy antena jest już zamontowana i podłączona, przystępujemy do ustawiania sygnału. Najłatwiej zrobić to za pomocą wbudowanego w dekoderze miernika sygnału. Większość nowoczesnych odbiorników satelitarnych posiada taką funkcję.

Jeśli nie posiadamy miernika sygnału, możemy ustawić antenę na wyczucie. Włączmy odbiornik i wybierzmy dowolny kanał z satelity, który chcemy odbierać. Powoli obracajmy antenę w poziomie i pionie, obserwując poziom sygnału na ekranie telewizora. Gdy sygnał będzie wystarczająco mocny, dokładnie ustawmy antenę i zablokujmy wszystkie śruby mocujące.

W przypadku satelitów Hot Bird 13°E i Astra 19,2°E, kąty ustawienia można wcześniej sprawdzić. Dla centralnej części kraju azymut dla Hot Bird to około 180–185°, a elewacja 25–30°.

Ważne: między anteną a satelitą musi być wystarczający prześwit. Często sygnał satelitarny przysłaniają drzewa, linie wysokiego napięcia, podbitka dachowa czy balkon sąsiada. Jeśli coś zasłania widok na satelitę, sygnał będzie słaby lub w ogóle nie będzie odbioru.

Montaż anteny na ocieplonej ścianie

Wiele budynków ma obecnie ocieplone ściany zewnętrzne. Montaż anteny na takiej ścianie nie jest skomplikowany, jeśli wiemy, jak podejść do tego w odpowiedni sposób.

Na początek powinniśmy zorientować się, jaką mamy grubość styropianu. Można to sprawdzić np. podczas wiercenia dziur pod kołki rozporowe. Gdy znamy grubość styropianu, należy zakupić kołki rozporowe o średnicy 12 mm i długości odpowiadającej grubości styropianu wraz z około 5 cm zapasem, który wejdzie w głąb ściany.

Podczas zakupów należy dokupić plastikową rurkę PVC o grubości 20 mm. Po umieszczeniu kołków rozporowych w otworach należy uciąć rurki na grubość styropianu i wpić je tak, aby kołki rozporowe były wewnątrz nich. Dzięki temu po przykręceniu anteny rurki będą spełniały funkcję tulei, które zapobiegną wgnieceniu elewacji.

Typowe błędy i jak ich unikać

Montując antenę satelitarna, łatwo popełnić kilka typowych błędów, które mogą sprawić, że odbiór sygnału będzie słaby lub niestabilny.

• Zły wybór miejsca – antena musi mieć bezpośrednią widoczność na satelitę. Zanim przystąpimy do montażu, sprawdźmy, czy z wybranego miejsca widać niebo w kierunku południowym.
• Niestabilne mocowanie – antena narażona jest na silne wiatry. Jeśli uchwyt będzie słabo przymocowany, antena może się kołysać. Używajmy solidnych kołków rozporowych i mocnych śrub.
• Źle zarobione końcówki kabla – niedokładnie wykonane zakończenia kabla mogą powodować straty sygnału. Pamiętajmy, aby dokładnie usunąć otulinę, odizolować rdzeń i dobrze zakręcić wtyk F.
• Za krótki lub zły kabel – kabel powinien być odpowiedniej długości i dobrej jakości. Kable żelowane są bardziej odporne na warunki zewnętrzne.
• Brak zabezpieczenia przed wilgocią – wszystkie połączenia kablowe powinny być zabezpieczone przed dostawaniem się wody. Można użyć taśmy samoprzylepnej lub specjalnych osłon.

Pamiętajmy także o tym, że za wszelkie szkody spowodowane przez antenę odpowiadamy osobiście. Dlatego warto zadbać o solidne mocowanie i regularne sprawdzanie stanu instalacji.