SALON GOURMETS MADRID 2016

Odpowiedź brzmi: tak, ale pod pewnymi warunkami. Wiele osób słyszało, że do odbioru kanałów z Wysp Brytyjskich potrzebna jest antena wielkości talerza radarowego, a i tak nic nie da się złapać. To prawda tylko częściowo. Na pozycji orbitalnej 28,2°E pracuje grupa satelitów należących do luksemburskiej spółki SES — mowa o Astrze 2E, 2F oraz 2G. Razem transmitują setki programów telewizyjnych i radiowych, a wśród nich całkiem sporo stacji nadawanych bez żadnego kodowania, w trybie FTA (Free-to-Air). I to właśnie te niekodowane kanały są w zasięgu polskiego widza, pod warunkiem że zrozumie się jedną podstawową zasadę działania tego systemu satelitarnego.

Dwie wiązki — dwa zupełnie różne światy

Satelity na pozycji 28,2°E wysyłają sygnał dwiema głównymi wiązkami i tu leży cały sekret. Wiązka brytyjska (UK Spot Beam) jest precyzyjnie wycelowana w terytorium Wielkiej Brytanii i Irlandii. Jej zasięg celowo omija Europę Środkową i Wschodnią — w Polsce sygnał z tej wiązki jest bardzo słaby, a w praktyce dla większości kraju nieosiągalny. W tej wiązce siedzą między innymi BBC One, BBC Two, ITV, Channel 4 i Channel 5, czyli kanały, które stanowią trzon brytyjskiej telewizji naziemnej. Aby cokolwiek z niej odebrać w centralnej Polsce, potrzebowalibyście anteny o średnicy 180 centymetrów, a im dalej na wschód, tym gorzej — w okolicach Łodzi pasjonaci satelitarni testują czasze 270-centymetrowe, a na wschodzie kraju mówi się nawet o 350–400 centymetrach. I to bez gwarancji stabilnego odbioru przez całą dobę, a jedynie w określonych porach dnia, głównie jesienią i zimą.

Sytuacja diametralnie zmienia się, gdy spojrzymy na wiązkę europejską. Obejmuje ona swoim zasięgiem praktycznie cały kontynent, w tym całą Polskę. Satelita Astra 2G, który obsługuje tę wiązkę, nadaje z mocą 54 dBW — to wystarczająco dużo, by w naszym kraju odebrać sygnał za pomocą zwykłej anteny satelitarnej o średnicy 80–90 centymetrów. W wiązce europejskiej znajduje się ponad 150 niekodowanych kanałów nadawanych w języku angielskim. I to właśnie ta wiązka jest realnym sposobem na oglądanie brytyjskiej telewizji w Polsce bez wydawania fortuny na sprzęt.

Jakie kanały można odebrać bez kodowania

Lista stacji dostępnych w wiązce europejskiej jest długa i regularnie się zmienia — jedne kanały znikają, inne pojawiają się na ich miejsce. Dlatego warto co kilka miesięcy zrobić ponowne skanowanie satelity. Oto co najczęściej można znaleźć:

• Kanały rozrywkowe i filmowe — Horror Channel, Movies4Men, More Movies, True Crime, CBS Reality, CBS Drama, Talking Pictures TV
• Kanały muzyczne — Magic, The Box, KISS, Kerrang!, 4Music
• Kanały informacyjne i dokumentalne — TRT World HD (w języku angielskim), NHK World, Arise News
• Kanały religijne — Revelation TV, God TV, Daystar, Loveworld TV, Inspiration TV
• Kanały dla dzieci — Tiny Pop, POP, Kix
• Kanały zakupowe i lifestyle'owe — Create & Craft, Hochanda, Jewellery Maker
• Kanały afrykańskie i azjatyckie nadawane po angielsku — Nollywood Movies, AIT International, BEN Television

Warto dodać, że raz na jakiś czas w wiązce europejskiej pojawiają się także tymatyczne multipleksy z kanałami ITV, Channel 4 czy Channel 5 — dzieje się tak, gdy nadawcy testują nowe transpondery o niższym współczynniku korekcji błędów. Na przykład transponder na częstotliwości 11607 H z FEC 5/6 przenosi ITV, ITV2, ITV3, ITV4, Channel 4, Film4, More 4, E4 i Channel 5 w wiązce europejskiej Astry 2G. Takie sytuacje są jednak okresowe i nie należy na nich opierać swojej instalacji.

Jaki sprzęt jest potrzebny do odbioru

Aby odebrać kanały z wiązki europejskiej satelitów Astra 28,2°E, potrzebujecie kilku podstawowych elementów. Każdy z nich omówię osobno, bo dobór odpowiedniego sprzętu ma bezpośredni wpływ na jakość odbioru.

Antena satelitarna

Do odbioru wiązki europejskiej w Polsce wystarczy czasza o średnicy 80–90 centymetrów. To standardowy rozmiar, jaki stosuje się do odbioru polskich platform satelitarnych z pozycji Hotbird (13°E). Jeśli macie już zamontowaną antenę na Hotbirda, możecie ją wykorzystać — pod warunkiem że dokupicie drugi konwerter lub zainstalujecie konwerter typu monoblock. Na rynku dostępne są anteny offsetowe o średnicach od 60 do 120 centymetrów. Dla wiązki europejskiej Astry 2G nie ma potrzeby kupowania czegoś większego niż 90 centymetrów — większa czasza nie poprawi sygnału, a jedynie utrudni montaż anteny satelitarnej i będzie bardziej narażona na wiatr.

Konwerter (LNB)

Konwerter to element montowany na ramieniu anteny, który odbiera sygnał odbity od czaszy i zamienia go na sygnał elektryczny wysyłany kablem do dekodera. Do odbioru kanałów z Astry 28,2°E potrzebujecie konwertera Universal Single LNB pracującego w zakresie częstotliwości 10,7–12,75 GHz. Jeśli chcecie jednocześnie odbierać kanały z Hotbirda (13°E) i Astry (28,2°E), możecie zastosować konwerter typu monoblock — to dwa konwertery w jednej obudowie, ustawione pod odpowiednim kątem. Popularne modele to Inverto Black Ultra, TechniSat TechniRouter czy konwertery Quad marki GT-Sat. Konwerter single kosztuje niewiele, a monoblock to wydatek rzędu kilkudziesięciu złotych.

Dekoder satelitarny

Do odbioru niekodowanych kanałów nie potrzebujecie dekodera od konkretnej platformy — wystarczy dowolny odbiornik satelitarny FTA z obsługą standardu DVB-S2. Takie urządzenia są dostępne w polskich sklepach elektronicznych za niewielkie pieniądze. Ważne, by dekoder obsługiwał format MPEG-4 (nie tylko MPEG-2), bo coraz więcej kanałów nadaje w tym standardzie. Dobrym rozwiązaniem są też dekodery z wbudowanym dyskiem twardym, które pozwalają nagrywać programy — przydaje się, gdy kanał nadaje w nocy coś ciekawego. Jeśli macie telewizor z wbudowanym tunerem DVB-S2, możecie podłączyć kabel koncentryczny bezpośrednio do niego — bez dodatkowego dekodera.

Kabel koncentryczny i złącza

Do połączenia konwertera z dekoderem potrzebny jest kabel koncentryczny o impedancji 75 omów. Najlepiej sprawdza się kabel z miedzianym rdzeniem i oplotem aluminiowo-miedzianym, o średnicy zewnętrznej 6–7 milimetrów. Unikajcie najtańszych kabli z cienkim oplotem — tracą sygnał na dłuższych odcinkach. Do kabla potrzebne są złącza F — nakręcane lub kompresyjne. Złącza kompresyjne są trwalsze i łatwiejsze w montażu, ale wymagają specjalnej prasy. Nakręcane wystarczą do typowej instalacji domowej. Kabel powinien być poprowadzony tak, by nie miał ostrych zgięć — każde takie zgięcie to strata sygnału.

Jak ustawić antenę na pozycję 28,2°E

To najważniejszy etap całej instalacji. Ustawienie anteny wymaga precyzji, ale nie jest tak trudne, jak mogłoby się wydawać. Oto krok po kroku, jak to zrobić.

Po pierwsze, musicie znać trzy parametry: azymut (kierunek poziomy), elewację (kąt nachylenia w pionie) oraz kąt skrętu konwertera. Dla Warszawy i okolic azymut dla satelity na pozycji 28,2°E wynosi około 161–163 stopni (licząc od północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara), elewacja to około 27–29 stopni nad horyzontem, a kąt skrętu konwertera wynosi około 7–8 stopni. Dokładne wartości możecie sprawdzić w kalkulatorach dostępnych na stronach satlex.eu lub technisat.pl — wystarczy wpisać współrzędne swojej lokalizacji.

Po drugie, potrzebujecie narzędzi: klucza nasadowego lub francuskiego do dokręcenia śrub mocujących, śrubokrętu krzyżakowego, poziomicy (choćby telefon z aplikacją), kompasu i ewentualnie miernika sygnału satelitarnego — tanie modele kosztują kilkadziesiąt złotych i znacznie ułatwiają ustawianie. Bez miernika możecie użyć wbudowanego wskaźnika siły sygnału w dekoderze, ale wymaga to osoby, która patrzy na ekran telewizora i komunikuje się przez telefon z osobą obracającą antenę.

Po trzecie, montaż. Antenę mocujecie do uchwytu ściennego lub masztu. Uchwyt musi być solidnie przymocowany — wiatr potrafi obrócić źle zamocowaną antenę. Po zamontowaniu ustawiacie elewację (nachylenie w pionie) za pomocą skali na uchwycie konwertera, a potem obracacie całą anteną w poziomie, szukając sygnału. Gdy na ekranie dekodera pojawi się pasek siły sygnału, delikatnie regulujecie azymut i elewację, aż sygnał będzie najsilniejszy. Na koniec dokręcacie wszystkie śruby — ale nie za mocno, by nie odkształcić czaszy.

Czego nie da się obejrzeć z małej anteny

Muszę być z wami szczery — z anteny 80–90 centymetrów nie odbierzecie kanałów z wiązki brytyjskiej, a więc BBC One, BBC Two, ITV (główna wersja), Channel 4 i Channel 5 nadawanych w standardowej konfiguracji. Te stacje są skierowane dla widzów na Wyspach Brytyjskich i części Europy Zachodniej. Ich sygnał jest celowo kierowany tak, by nie docierał do Europy Środkowej. Oczywiście, jak wspomniałem wcześniej, zdarzają się okresowe emisje tych kanałów w wiązce europejskiej, ale nie polegałbym na tym jako na stałym źródle.

Alternatywą dla osób, które naprawdę chcą oglądać BBC czy ITV, jest streaming internetowy — wiele brytyjskich stacji udostępnia swoje programy online, choć często wymagają one VPN z adresem IP w Wielkiej Brytanii. To temat na osobny artykuł, ale warto wiedzieć, że istnieje taka opcja.

Na co zwrócić uwagę przy instalacji

Kilka praktycznych wskazówek, które ułatwią wam życie:

• Skanujcie satelitę regularnie — co kilka miesięcy, bo nadawcy zmieniają parametry transponderów i dodają nowe kanały
• Sprawdzajcie parametry FEC — niższy współczynnik korekcji błędów (na przykład 2/3 zamiast 5/6) oznacza, że sygnał jest łatwiejszy do odebrania nawet przy słabszym pokryciu
• Unikajcie przeszkód — antena musi mieć wolną linię widzenia w kierunku południowo-wschodnim. Drzewa, budynki i inne przeszkody mogą blokować sygnał
• Zabezpieczcie kable — kabel wychodzący z konwertera powinien być chroniony przed promieniowaniem UV i wilgocią. Można go poprowadzić w rurce ochronnej
• Rozważcie profesjonalny montaż — jeśli nie czujecie się pewnie z ustawianiem anteny, instalator satelitarny zrobi to za was w ciągu godziny. Koszt montażu to zwykle kwota rzędu 100–200 złotych, a macie pewność, że wszystko działa jak należy

Podsumowanie — co realnie możecie oglądać

Podsumowując: odbiór brytyjskiej telewizji w Polsce jest możliwy, ale musicie mieć realistyczne oczekiwania. Z anteny 80–90 centymetrów skierowanej na pozycję 28,2°E odbierzecie ponad 150 niekodowanych kanałów nadawanych w języku angielskim — wśród nich znajdziecie stacje filmowe, muzyczne, dokumentalne, religijne i dla dzieci. Nie będą to BBC ani ITV w ich głównej wersji, ale oferta i tak jest spora. Jeśli zależy wam na nauce języka angielskiego, na dostępie do brytyjskiej kultury rozrywkowej czy po prostu na alternatywie dla polskich kanałów — warto spróbować. Koszt samego sprzętu (antena, konwerter, dekoder, kabel) to wydatek rzędu kilkuset złotych, a potem oglądacie za darmo, bez żadnych abonamentów.

Pamiętajcie tylko, że sygnał satelitarny zależy od pogody — przy silnym deszczu czy śnieżycy mogą pojawić się chwilowe zakłócenia. To normalne zjawisko, które dotyczy wszystkich odbiorników satelitarnych, nie tylko tych ustawionych na Astrę. I jeszcze jedno: jeśli mieszkacie w bloku, sprawdźcie najpierw, czy spółdzielnia nie ma nic przeciwko montażowi anteny na balkonie lub dachu — w większości przypadków nie powinno być problemu, ale lepiej upewnić się wcześniej niż tłumaczyć się potem.