Presentación Summer cup Aros.

Jeśli chcesz odebrać niemieckie kanały telewizyjne w Polsce bez opłat, wystarczy przestawić antenę satelitarną na pozycję orbitalną 19,2 stopnia wschód, znaną jako Astra, albo dołożyć drugi konwerter i odbierać ją równolegle z Hotbirdem. To rozwiązanie działa od lat i korzysta z niego sporo gospodarstw domowych w rejonie Warszawy, które chcą mieć dostęp do publicznej telewizji niemieckiej w wysokiej rozdzielczości.

Co znajdziesz na Astrze 19,2 stopnia wschód

Z tej pozycji orbitalnej nadaje ponad trzysta kanałów telewizyjnych i radiowych, a znaczna część z nich nie jest kodowana (aktualny wykaz kanałów FTA nadawanych z tej pozycji publikuje portal satkurier.pl). Publiczne stacje niemieckie takie jak Das Erste HD, ZDF HD, 3sat HD, arte HD, ZDFinfo HD, KiKA HD czy ARD alpha HD można odebrać zupełnie swobodnie, bez żadnej karty dostępowej ani abonamentu. Do tego dochodzą regionalne rozłączenia sieci ARD - WDR nadawany osobno dla Kolonii, Dortmundu czy Essen, NDR w wariantach dla Hamburga, Szlezwiku-Holsztynu i Dolnej Saksonii, a także MDR, rbb, BR, SWR i hr-fernsehen w wersji HD.

Ciekawostką jest to, że niektóre prywatne stacje również nadają bez kodowania, choć wyłącznie w niższej rozdzielczości SD. RTL Television i VOX w wersji standardowej można złapać bez żadnej subskrypcji, podczas gdy ich odpowiedniki HD chowają się już za systemem kodowania HD+ i wymagają wykupienia karty dostępowej u operatora. Z Astry odbierzesz też kanały informacyjne, między innymi ntv, WELT oraz tagesschau24 HD, a dla miłośników muzyki - Deluxe Music czy Schlager Deluxe. Osoby zainteresowane treściami religijnymi znajdą tam Bibel TV HD oraz K-TV HD, a fani stacji ponadnarodowych - BBC News HD, Al Jazeera English HD czy francuskojęzyczne TV5 Monde Europe.

• Publiczne stacje ARD i ZDF w jakości HD - dostępne całkowicie bez kodowania
• Regionalne odłamy WDR, NDR, MDR, BR, SWR i rbb - osobny sygnał dla każdego landu
• Kanały informacyjne ntv, WELT i tagesschau24 HD
• RTL i VOX w wersji SD - darmowe, ale w niższej rozdzielczości niż HD+
• Stacje muzyczne i religijne, na przykład Deluxe Music, Bibel TV HD czy K-TV HD

Dwa sposoby na odebranie sygnału z Astry

Masz do wyboru dwa podejścia i każde z nich ma swoje mocne i słabe strony. Pierwsze polega na całkowitym przestawieniu istniejącej czaszy z Hotbirda na Astrę, drugie zakłada dołożenie drugiego konwertera i odbiór z obu pozycji jednocześnie.

Przestawienie anteny wyłącznie na Astrę

To najprostszy wariant, jeśli nie korzystasz z polskich kanałów satelitarnych albo masz do nich dostęp inną drogą, na przykład przez naziemną telewizję cyfrową. Wystarczy poluzować śruby mocujące uchwyt czaszy, obrócić ją w stronę Astry i dokręcić ponownie po znalezieniu maksymalnego poziomu sygnału. Rezygnujesz wtedy z pakietu Polsat Box lub Canal+ nadawanego z Hotbirda, ale zyskujesz pełen dostęp do darmowej oferty niemieckiej bez dodatkowych zakupów.

Podwójny odbiór z Hotbirda i Astry naraz

Jeżeli nie chcesz się rozstawać z polskimi kanałami, potrzebujesz drugiego źródła sygnału. Tutaj sprawdzają się dwa rozwiązania sprzętowe - konwerter typu monoblock, który w jednej obudowie łączy dwa niezależne głowice odbiorcze wraz z wbudowanym przełącznikiem, albo dwa osobne konwertery uniwersalne połączone zewnętrznym przełącznikiem DiSEqC. Oba warianty pozwalają przełączać się między satelitami jednym przyciskiem na pilocie odbiornika, choć wymagają odrobiny wiedzy o tym jak wkonać prawidłowo ustawienie i montaż anteny satelitarnej.

Jak wycelować antenę - krok po kroku

Zanim zaczniesz cokolwiek odkręcać, sprawdź, w jakim kierunku patrzy twoja obecna czasza. Hotbird znajduje się na pozycji 13 stopni wschód, a Astra na 19,2 stopnia wschód, więc różnica kątowa między nimi wynosi w przybliżeniu 6 stopni - to naprawdę niewiele, dlatego przy dobrze wykonanym montażu obie pozycje można odebrać jedną czaszą o średnicy 60 do 90 centymetrów.

Najpierw policz orientacyjny azymut i elewację dla swojej lokalizacji. W rejonie Warszawy Astra znajduje się pod azymutem w przedziale około 190 do 196 stopni licząc od północy (wartość zależy od tego, czy używasz busoli magnetycznej czy kierunku geograficznego) i elewacją w granicach 31 do 34 stopni nad horyzontem. Hotbird leży trochę bardziej na zachód, z azymutem rzędu 163 do 168 stopni i podobną elewacją. Dokładne wartości dla swojego adresu najlepiej sprawdzić w ogólnodostępnym w internecie kalkulatorze azymutu i elewacji, wpisując współrzędne albo nazwę miejscowości.

Sam montaż wygląda tak: poluzuj śrubę mocującą wysięgnik konwertera do ramienia czaszy, a jeśli zmieniasz cały kierunek talerza - również śruby przy uchwycie mocującym maszt. Obracaj czaszę powoli, w tempie mniej więcej jednego stopnia na kilka sekund, i patrz na wskaźnik poziomu sygnału w menu odbiornika albo użyj miernika satelitarnego, jeśli masz do niego dostęp. Gdy wskazanie przestanie rosnąć i zacznie spadać, wróć nieco w stronę maksimum i dokręć wszystkie śruby na krzyż, żeby czasza nie przesunęła się przy silniejszym wietrze.

Konwerter monoblock - najprostsza droga do dwóch satelitów

Konwerter typu monoblock to w praktyce dwie głowice odbiorcze zamknięte w jednej plastikowej obudowie, ustawione względem siebie pod kątem odpowiadającym różnicy 6 stopni między Astrą i Hotbirdem (model Inverto IDLM SINGLE opisywany jest jako komplet dwóch konwerterów typu uniwersalnego oraz przełącznika DiSEqC połączonych w jednej obudowie). Montujesz go tak samo jak zwykły konwerter uniwersalny - wsuwasz w uchwyt na ramieniu czaszy i dokręcasz pierścień mocujący. Różnica polega na tym, że po ustawieniu czaszy na Hotbird, sygnał z Astry pojawia się automatycznie, bez dodatkowej regulacji, bo wewnętrzny przełącznik przyjmuje komendy DiSEqC wysyłane przez tuner.

Warto pamiętać, że taki konwerter obsługuje jeden odbiornik na wyjściu, więc jeśli masz w domu kilka telewizorów podłączonych do osobnych tunerów, każdy z nich powinien mieć własny kabel poprowadzony wprost z konwertera.

Przełącznik DiSEqC - druga metoda na dwa satelity

Alternatywą dla monobloku jest zestaw złożony z dwóch niezależnych konwerterów uniwersalnych, każdego zamontowanego na osobnym ramieniu, oraz przełącznika DiSEqC, na przykład modelu DSP210 dostępnego w ofercie sklepów z akcesoriami satelitarnymi. Takie urządzenie ma dwa wejścia oznaczone SAT1 i SAT2, do których podłącza się kable od konwerterów, oraz jedno wyjście prowadzące do gniazda tunera. Tłumienie sygnału w takim przełączniku jest zwykle niższe niż 1 dB, a separacja między wejściami przekracza 28 dB, co oznacza, że sygnały z obu satelitów nie zakłócają się wzajemnie.

Ten wariant wymaga trochę więcej pracy przy geometrii montażu, bo oba konwertery trzeba ustawić precyzyjnie względem siebie na wspólnym uchwycie multifeed albo na dwóch osobnych czaszach skierowanych każda w swoją stronę. Zaletą jest jednak to, że nie jesteś ograniczony sztywnym kątem wbudowanym w monoblok - możesz dobrać dowolną kombinację satelitów, jeśli w przyszłości zechcesz dołożyć na przykład Hotbird 13 stopni wschód razem z Astrą 4A na 4,8 stopnia wschód.

Konfiguracja odbiornika i skanowanie kanałów

Po zamontowaniu sprzętu wejdź w menu instalacyjne swojego odbiornika i dodaj nową listę transponderów dla Astry 19,2 stopnia wschód. Większość nowych tunerów ma tę pozycję wgraną fabrycznie, ale jeśli korzystasz ze starszego modelu, wpisz częstotliwości ręcznie. Publiczne kanały niemieckie znajdziesz między innymi na transponderze 11493 H (Das Erste HD, arte HD), 11362 H (ZDF HD, zdf_neo HD) oraz 11347 V (3sat HD, KiKA HD). RTL Television i VOX w wersji SD nadają na transponderze 12188 H, a WELT razem z ProSieben i SAT.1 - na 12545 H.

Po wgraniu listy uruchom automatyczne wyszukiwanie kanałów FTA, czyli niekodowanych. Warto zaznaczyć w ustawieniach opcję wyszukiwania sieciowego (network search), bo dzięki niej odbiornik sam doda kanały, które nie znajdują się jeszcze na twojej liście transponderów. Po zakończeniu skanowania sprawdź, czy obraz na kanałach publicznych jest czysty - jeśli widzisz zawieszanie się obrazu albo rozsypywanie się klatek, oznacza to zbyt słaby poziom sygnału i konieczność jeszcze drobniejszej regulacji ustawienia czaszy.

Kodowane kanały HD+ a darmowa oferta SD

Trzeba jasno powiedzieć, że nie wszystkie niemieckie kanały prywatne są darmowe w wysokiej rozdzielczości. RTL, ProSieben, Sat.1, VOX i Kabel Eins nadają wersje HD w systemie kodowania HD+, do którego dostęp wymaga wykupienia karty i modułu dostępowego u niemieckiego operatora. Bez takiej subskrypcji odbierzesz jedynie plansze informacyjne albo w ogóle nie zobaczysz obrazu na tych kanałach w HD. Dlatego jeśli twoim celem jest wyłącznie oglądanie stacji publicznych - ARD, ZDF i ich odłamów regionalnych - w ogóle nie musisz się tym kodowaniem przejmować, bo cała oferta publiczna jest i pozostanie darmowa.

Różnica między konwerterem uniwersalnym a monoblokiem

Konwerter uniwersalny to urządzenie przystosowane do odbioru sygnału z jednej pozycji orbitalnej - ma jedną głowicę i jedno pole odbiorcze skierowane w stronę satelity. Monoblok, jak już wspomnieliśmy, zawiera w sobie dwie takie głowice ustawione pod sztywnym kątem, dlatego nie nadaje się do satelitów odległych od siebie o więcej niż kilka stopni. Jeśli chciałbyś kiedyś dołożyć trzecią pozycję orbitalną, na przykład Turksat na 42 stopnie wschód, monoblok już nie wystarczy i musisz przejść na układ z niezależnymi konwerterami oraz przełącznikiem wielowejściowym, na przykład typu DiSEqC 4x1.

Dobierając konwerter, zwróć uwagę na współczynnik szumów wyrażony w decybelach - dla dobrych modeli uniwersalnych wartość ta powinna znajdować się w przedziale od 0,1 do 0,3 dB. Niższa liczba oznacza czystszy sygnał, co ma znaczenie zwłaszcza przy słabszej pogodzie albo gdy czasza stoi w miejscu z częściowym zasłonięciem przez budynki. Zysk konwertera, czyli wzmocnienie odebranego sygnału, zwykle mieści się w granicach od 55 do 65 dB i w typowych warunkach domowych nie odgrywa aż tak dużej roli jak sam poziom szumów.

Jaką czaszę wybrać do odbioru Astry

W przypadku samodzielnego odbioru samej Astry, bez Hotbirda, wystarcza czasza o średnicy 60 do 80 centymetrów, ponieważ sygnał publicznych kanałów niemieckich nadawany jest z dość dużą mocą. Przy podwójnym odbiorze z użyciem monobloku producenci zalecają nieco większe talerze, rzędu 80 do 100 centymetrów, bo dwie głowice pracujące na jednym reflektorze wymagają odpowiednio szerokiego pola ogniskowania, żeby każda z nich odebrała czysty sygnał ze swojej pozycji. Materiał czaszy - pełna blacha stalowa albo aluminiowa - nie ma większego znaczenia dla jakości odbioru, ale wpływa na odporność na wiatr i korozję, więc w miejscach mocno nasłonecznionych i wystawionych na opady lepiej sprawdza się aluminium.

Typowe problemy i jak je rozwiązać

Najczęstszym problemem po przełączeniu na nową pozycję orbitalną jest brak sygnału na wszystkich kanałach naraz. Zwykle oznacza to, że czasza w ogóle nie została jeszcze skierowana we właściwą stronę albo kabel koncentryczny nie jest dokładnie dokręcony przy złączu konwertera - warto sprawdzić to jako pierwsze, zanim zaczniesz przestawiać ustawienie talerza. Kolejna typowa sytuacja to sygnał obecny, ale bardzo słaby i niestabilny - w takim przypadku sprawdź, czy w polu widzenia czaszy nie ma nowej przeszkody, na przykład rozrośniętej gałęzi drzewa albo elementu konstrukcji budynku, który wcześniej nie zasłaniał kierunku na satelitę.

Jeżeli korzystasz z układu podwójnego z przełącznikiem DiSEqC, a niektóre kanały z jednej pozycji orbitalnej działają, a z drugiej nie, sprawdź w menu odbiornika, czy dla każdego transpondera przypisany jest właściwy numer wejścia przełącznika (SAT1 albo SAT2). To częsty błąd popełniany przy ręcznym dodawaniu transponderów - łatwo pomylić przypisanie, zwłaszcza gdy dodajesz kanały z dwóch satelitów jeden po drugim.

Bywa też, że obraz na kanałach ARD i ZDF jest ostry, ale co jakiś czas się zatrzymuje na chwilę - to zazwyczaj skutek zbyt słabego poziomu sygnału przy niekorzystnej pogodzie, na przykład podczas silnych opadów deszczu albo mgły. W takiej sytuacji pomaga delikatna korekta ustawienia czaszy w górę o pół stopnia, bo często okazuje się, że optymalne ustawienie z suchego dnia nie jest identyczne z ustawieniem idealnym przy dużej wilgotności powietrza.

Co jeszcze warto sprawdzić przed zakupem sprzętu

Zanim zdecydujesz się na konkretny model konwertera czy przełącznika, przeczytaj opinie użytkowników na forach poświęconych telewizji satelitarnej - tam często znajdziesz informacje o tym, które modele mają problemy z przełączaniem sygnałów DiSEqC przy konkretnych markach odbiorników, na przykład niektórych starszych tunerach Cyfrowego Polsatu. Zdarza się, że producent w specyfikacji podaje pełną zgodność ze standardem, a w praktyce trzeba zaktualizować oprogramowanie odbiornika, żeby przełącznik działał bez zawieszania się obrazu przy zmianie kanału między satelitami.

Warto również zwrócić uwagę na długość i jakość kabla łączącego konwerter z odbiornikiem. Kabel o dobrym ekranowaniu, z pełną osłoną z folii i plecionki miedzianej, ograniczy zakłócenia pochodzące na przykład z sieci telefonii komórkowej znajdującej się w pobliżu. Przy dłuższych trasach, powyżej 20-25 metrów, sygnał może osłabnąć na tyle, że warto rozważyć kabel o niższym tłumieniu na częstotliwości pracy konwertera, czyli w paśmie od około 950 do 2150 MHz.

Kiedy warto zlecić montaż specjaliście

Jeśli nie czujesz się na siłach, żeby samodzielnie liczyć azymut i elewację albo twój dach ma skomplikowaną geometrię z przeszkodami w postaci kominów czy drzew, rozważ zlecenie montażu firmie zajmującej się instalacjami satelitarnymi. Fachowiec z miernikiem satelitarnym ustawi antenę w kilkanaście minut i od razu sprawdzi poziom oraz jakość sygnału na wszystkich transponderach, a nie tylko na jednym wybranym kanale. To rozwiązanie ma sens szczególnie wtedy, gdy planujesz jednocześnie wymianę uchwytu czaszy, przejście na większy talerz albo dodanie kolejnej pozycji orbitalnej w przyszłości.